Jak podaje Obserwatorium Turystyki w Barcelonie, w 2023 roku stolicę Katalonii odwiedziło blisko 16 milionów turystów. To osiem razy więcej, niż wynosi populacja miasta. Najlepszy punkt widokowy w Barcelonie – Bunkers del Carmel – stał się symbolem konfliktu między lokalsami a turystami.
Nie jesteście tu mile widziani
Tourists go home, tourism kills the city – głoszą napisy na murach. Nie są jednak czymś nowym. Od lat widuję je na ulicach europejskich stolic, a turyści i tak zdają się nie brać ich do siebie. Często traktują je jak kolejne atrakcje, z którymi mogą zrobić sobie zdjęcie.
Na rosnące niezadowolenie społeczne wskazuje również Miejski Urząd Danych (Oficina Municipal de Datos). 23% mieszkańców uważa, że turystyka jest niekorzystna dla Barcelony. Względem ubiegłego roku, wyniki ten wzrósł aż o 6 punktów procentowych. Barcelończycy narzekają na hałas, tłok w środkach komunikacji publicznej i ceny usług, a największy problem stanowią gwałtownie rosnące ceny mieszkań.
Ale nie chodzi o to, by w poczuciu winy zrezygnować z podróży. Można zwiedzać inaczej, unikać utartych szlaków, skupiać się nie tylko na głównych atrakcjach turystycznych – oznaczonych na mapach, znanych z pocztówek, kultowych filmów i relacji znajomych – ale też odkrywać peryferia. Można zobaczyć, jak toczy się zwykłe życie, z dala od zgiełku, sklepów z magnesami, lokali serwujących kebaby i bubble tea.
Również w przypadku Barcelony problem masowej turystyki nie dotyczy całego miasta. Odczuwalny jest przede wszystkim w czterech miejscach – w samym centrum, czyli w okolicy kościoła Sagrada Familia, na deptaku La Rambla, w Parku Güell i jednym z najpopularniejszych tarasów widokowych, czyli Bunkers del Carmel.
Najlepszy punkt widokowy w Barcelonie
Przyznaję się. Jestem jednym z turystów, którzy odwiedzili Bunkers del Carmel. I to kilkukrotnie. Pierwszy raz w 2018 roku, jeszcze przed pandemią, gdy o tym miejscu nie było zbyt głośno. Z czasem stało się wiralem na TikToku. Opisywano je jako jeden z najlepszych punktów widokowych w Barcelonie, z którego rozpościera się piękna panorama miasta; z którego możemy dostrzec charakterystyczny układ ulic dzielnicy Eixample i najważniejsze zabytki; z którego możemy podziwiać nowoczesne wieżowce i morze, którego linia zlewa się z błękitem nieba.
Z bunkrami nie ma zbyt wiele wspólnego. To przede wszystkim miejsce historyczne. Znajdowały się tutaj baterie przeciwlotnicze, wykorzystywane podczas hiszpańskiej wojny domowej. W połowie lat czterdziestych teren rozbrojono i zaludniono. Stworzono osiedle Los Cañones. W barakach, bez dostępu do elektryczności i kanalizacji, zamieszkały rodziny emigrantów.
W 1990 roku tutejszą ludność relokowano do mieszkań komunalnych. Dwadzieścia lat później powstała droga na szczyt, a wraz z nią zaczęła rozwijać się kameralna dzielnica. W 2012 roku miejsce otrzymało nawet Europejską Nagrodę za Miejską Przestrzeń Publiczną.
Bunkers del Carmel zamykane na noc
Gdy kilka miesięcy temu podróżowałem po Hiszpanii, ponownie odwiedziłem Bunkers del Carmel. Byłem jednak świadkiem zmian, jakie tu zaszły – teren był patrolowany przez lokalną policję, a jakby tego było mało, otoczono go wysokim na dwa metry płotem. Miejsce stało się ofiarą swojej popularności.
Tłumy na wzgórzu były tak uciążliwe, że okoliczni mieszkańcy zaczęli organizować protesty. Turyści przybywali tutaj na wschód i zachód słońca, w ciągu dnia organizowali pikniki, a w nocy bawili się na imprezach rozkręcanych przez DJ-ów. Będąc pod wpływem alkoholu, niektórzy z nich nie mieli oporów, by w środku nocy pukać do pobliskich domów i prosić właścicieli o otwieracz do butelek lub możliwość skorzystania z toalety.
By zapanować nad masową falą odwiedzających, rada miasta postanowiła ograniczyć dostęp do punktu widokowego. Od maja 2023 roku można tu wejść tylko w wyznaczonych godzinach – w sezonie letnim między 09:00 a 19:30, w sezonie zimowym do 17:30.
Źródła: (1) elnacional.cat/en/news/barcelona-tourists-carmel-bunkers-turo-rovira-hours, (2) theguardian.com/commentisfree/article/2024/aug/19/barcelona-mass-tourism-visitors-city-industry
Notatki fotograficzne 