Pan Peryskop jest niezależnym obserwatorem miejskim. Ten z muralu spogląda na Katowice, a w dłoni trzymaj sprej – jest gotowy do tworzenia sztuki ulicznej. O realizację projektu spytałem Krzysztofa Krota – kuratora i pomysłodawcę wystawy W ramach Miasta: Urban Art, której jednym z elementów jest nowo powstały mural.
Projekt W ramach miasta: Urban Art realizowany jest w związku z przyznaniem Katowicom tytułu Europejskiego Miasta Nauki 2024. Czy pod uwagę brane było stworzenie muralu z jednym ze śląskich streetartowców? Z regionem związani są chociażby Raspazjan i Mona Tusz, no i Szwedzki, który ze swoimi charakterami na stałe wpisał się w krajobraz stolicy Śląska.
W Katowicach brakowało, przynajmniej w moim odczuciu, pracy artysty, który w sposób kreatywny wkomponuje się w narzuconą przez nas przestrzeń. Dodatkowo dzieła Noriakiego – minimalistyczne, w czerni i bieli – absolutnie komponują się z postindustrialnym charakterem miasta. W metropolii mieszka sporo artystów ulicznych, ale niewielu tworzy sztukę tak prostą, a zarazem konsekwentną. Wymienieni przez Ciebie są dobrze widoczni w naszej przestrzeni miejskiej. Warto było zaprezentować coś nowego i świeżego.
Dla mnie ważnym aspektem było również nawiązanie do Street Art Festivalu, który odbywał się kiedyś w Katowicach (ostatnia edycja miała miejsce w 2018 roku), a dzięki któremu możemy do dziś podziwiać prace tuzów sztuki ulicznej.
Noriaki kojarzony jest przede wszystkim Poznaniem. Tam na każdym kroku możemy natrafić na jego prace. Wielu stawia go na równi z koziołkami i rogalami świętomarcińskimi, a powielana przez niego postać jest nazywana jednym z symboli miasta. Czy współpraca z poznańskim artystą przy promocji Katowic nie budziła pewnych obaw?
Założeniem współpracy z Noriakim nie była promocja Katowic. Co prawda stworzona przez niego praca dołączyła do Szlaku Katowickich Murali, ale nie to było myślą przewodnią. Nie mieliśmy więc żadnych obaw przed zaproszeniem do współpracy poznańskiego artysty. Chodziło przede wszystkim o jakość i pomysł, nie pochodzenie.
Na Instagramie trafiłem na żartobliwy wpis poznanianki, która zauważyła, że Śląsk doczekał się ogromnego muralu, a w jej mieście są jedynie małe graffiti z Panem Peryskopem. Kolos przy Gliwickiej 73 to największa z realizacji artysty. Nazwa chyba nieprzypadkowa. Co zdecydowało o realizacji projektu na Załężu?
Dostałem od Urzędu Miasta kilka propozycji, ale samodzielnie podjąłem decyzję, że mural powinien powstać właśnie na Załężu. Ściana, na której pojawił się Kolos, należy do budynku zarządzanego przez miasto, co znacznie pozwoliło przyspieszyć prace, uzyskanie wszystkich zgód, akceptacji konserwatora. Gliwicka jest też dosyć intensywnie skomunikowaną ulicą, blisko centrum, a mural Noriakiego uzupełnił portfolio prac, których w tej okolicy jest już sporo.
Noriaki miał pełną dowolność przy tworzeniu tego projektu?
Oczywiście! Kilkanaście dni przed rozpoczęciem pracy otrzymał propozycję miejsca wraz z wymiarami ściany, a w przeddzień malowania wspólnie obejrzeliśmy i zeskalowaliśmy dokładnie przestrzeń. Noriaki mógł już na miejscu doprecyzować swój pomysł na mural.
Działania w ramach Europejskiego Miasta Nauki Katowice 2024 łączą środowiska naukowe i mieszkańców. Poruszane są tematy związane z planowaniem przestrzeni publicznej, kreowaniem i krytyką tego, co zostało już zrealizowane. Jaka przyszłość czeka Twoim zdaniem Katowice?
Jak zwykle przy realizacji podobnych projektów, tak i tym razem pojawiło się mnóstwo nowych kontaktów i pomysłów na kolejne działania. Niestety nie do mnie należy decyzja, jak dalej potoczą się losy naszych działań już po zakończeniu wystawy, czyli z końcem czerwca. Na pewno wielu mieszkańcom i gościom marzy się powrót do wspaniałych lat, kiedy to organizowany był wspomniany już wcześniej katowicki Street Art Festival. Sam mam pomysł na połączenie sił artystów, ale w zupełnie nowej formule.
Rozmowa z Krzysztofem Krotem – kuratorem i pomysłodawcą wystawy W ramach Miasta: Urban Art, aktywistą miejskim, inicjatorem wielu wydarzeń kulturalnych i sportowych w Katowicach.
Notatki fotograficzne 